Ölümü Kabul Edince Başlayan Hayat

Bunu fark etmem biraz geç oldu.

Eskiden ölümü düşünmekten kaçardım. Zaten çoğumuz öyleyiz. Konuşulmayan bir konu gibi, üstü örtülmüş bir gerçek gibi. Sanki düşünmezsek yok olacakmış gibi davranıyoruz. Ama aslında olan şu: düşünmedikçe hayatın içinden bir şeyi eksiltiyoruz.

Çocukken ölüm daha yakındı bize. Belki bir kuşun cansız bedenini görürdük, belki bir yakınımızı kaybederdik. Anlamlandıramasak bile hissederdik. Hayatın bir parçasıydı bu. Şimdi ise ölüm bizden uzaklaştırıldı. Hastanelerin duvarları arkasına saklandı. Mezarlıklar şehirlerin dışına itildi. Yediğimiz hayvanın nasıl öldüğünü bilmiyoruz, hatta bilmek de istemiyoruz. Eskiyen eşyaları bile görmek istemiyoruz; her şey yeni, temiz, sürekli canlı kalmalı.

Sanki çürüme yokmuş gibi.

Sanki bitiş yokmuş gibi.

Ama bu uzaklaşma garip bir şey yaptı bize. Ölümden uzaklaştıkça, yaşamın kendisinden de uzaklaştık.

Bunu ilk fark ettiğim anlardan biri çok sıradan bir gündü. Her zamanki gibi telefona bakarak, bir şeyden diğerine atlayarak zaman geçiriyordum. Ne yaptığımı hatırlamadığım saatler geçti. Sonra bir an durdum ve şunu düşündüm: "Eğer bugün son günüm olsaydı, bunu mu yapıyor olurdum?"

Cevap çok netti. Hayır.

İşte o an, ölümün aslında bir tehdit değil, bir ayna olduğunu anladım.

Çünkü ölümün varlığını gerçekten hissettiğinde, hayatındaki gereksiz şeyler bir anda gürültüye dönüşüyor. Önceden önemli sandığın şeyler küçülüyor. Ertelediğin şeyler ise ağırlaşıyor. Sanki biri gelip omzuna dokunup "zamanın sınırlı" diyor.

Ve bu kötü bir his değil.

Aksine, tuhaf bir şekilde özgürleştirici.

Çünkü artık her şeyi yapamayacağını biliyorsun. Ve bu, neyi yapacağın konusunda seni dürüst olmaya zorluyor.

Bir keresinde uzun bir yolculuğa çıkmadan önce ailemle vedalaşırken bunu hissetmiştim. Normalde çok sıradan olan o an, bir anda yoğunlaşmıştı. Sarılmak daha gerçekti. Göz teması daha derindi. Söylenen şeyler daha anlamlıydı. Çünkü zihnimin bir köşesinde şu vardı: "Belki bu son görüşümüz olabilir."

O anı değerli yapan şey, ölüm ihtimaliydi.

Aslında bunu illa gerçek bir tehlike anında yaşamamız gerekmiyor. Bunu zihnimizde de yaşayabiliriz. Bazen kendime şunu yaptırıyorum: Bir gün ansızın öldüğümü hayal ediyorum. Dünya devam ediyor. İnsanlar hayatına devam ediyor. Beni sevenler üzülüyor ama zamanla toparlanıyor. Çoğu insan birkaç gün sonra beni hatırlamıyor bile.

İlk başta bu düşünce insanın içini burkuyor.

Ama biraz daha içinde kalınca başka bir şey oluyor.

Bir şey netleşiyor.

Bu hayatın bana ait olmadığını fark ediyorum. Sadece geçici olarak bana verilmiş. Ve ben onu ya bilinçli yaşayacağım ya da fark etmeden tüketeceğim.

Eskiden can sıkıntısından kaçmak için sürekli bir şeyler arardım. Video izlemek, sosyal medyada dolaşmak, yeni bir şeyle oyalanmak… Ama bu arayışın sonu yok. Çünkü bunlar doldurmuyor, sadece dikkat dağıtıyor.

Şimdi fark ediyorum ki, asıl mesele sıkılmamak değil.

Asıl mesele, neden yaşadığını bilmek.

Çünkü bir amacı olan insan, sıkılmaktan korkmaz.

Ama amacı olmayan insan, boşlukla baş edemez.

Ölümü düşündükçe, hayatın kısalığı insanın içine batıyor. Ve bu bazen pişmanlık getiriyor. Harcanmış zamanları düşünüyorsun. Yapmadıklarını, ertelediklerini, kendinden kaçtığın anları…

Ben de çok düşündüm bunları. Hatta bazı anlarda içim gerçekten yandı. Ama sonra şunu fark ettim: Ölüm gerçeği sadece geçmişi yargılamak için değil, bugünü değiştirmek için var.

Eğer gerçekten öleceğini biliyorsan, bugün nasıl yaşardın?

Bu soru basit ama cevabı ağır.

Belki daha az oyalanırdın.

Belki gerçekten yapmak istediğin şeylere yönelirdin.

Belki bazı insanları hayatından çıkarırdın.

Belki bazılarına daha sıkı sarılırdın.

Ve belki de ilk defa gerçekten yaşardın.

Bir de şu var: Ölüm herkesi eşitliyor. Çok güçlü sandığın insanlar da ölecek. Çok korktuğun insanlar da. Çok büyük gördüğün hayatlar da bir gün bitecek. Bu farkındalık garip bir rahatlık veriyor insana. Çünkü kimsenin sandığın kadar büyük olmadığını, kimsenin sandığın kadar kalıcı olmadığını anlıyorsun.

Ve kendinle ilişkin değişiyor.

Daha dürüst oluyorsun.

Daha sade oluyorsun.

Daha az korkuyorsun.

Sanırım en ironik tarafı şu: Ölümü kabul etmek, insanı hayata daha sıkı bağlayan şey.

Çünkü artık kaçmıyorsun.

Artık görmezden gelmiyorsun.

Artık ertelenebilir gibi davranmıyorsun.

Hayatın bir sonu olduğunu kabul ettiğinde, o hayat ilk defa gerçekten başlıyor.

Belki de mesele ölümden korkmamak değil.

Belki mesele, ölüm varken gerçekten yaşayabilmek.

Ve bu da cesaret istiyor.

Ama başka türlü de olmuyor zaten.